En iyi Seattle klasikleri; Pearl Jam

Yaş ortalaması kırkın üzerindeki müzisyenlerden kurulu Pearl Jam, rock müzik tarihinin kuyruğu en dik topluluklarından biri. Davulcu Matt Cameron, basçı Jeff Ament, şarkıcı Eddie Vedder, gitarcılar Mike McCready ve Stone Gossard’dan kurulu grunge ekibi, 1991 yılında başladıkları profesyonel kariyerlerinde 13 yılı ve yedi stüdyo çalışmasını geride bıraktı. Pearl Jam şimdi bu parlak kariyeri her biri grunge klasiği toplam 33 şarkıdan oluşan çift CD’lik toplama “rearviewmirror (greatest hits 1991-2003)” ile taçlandırıyor.

Bu toplama adını Pearl Jam’in ikinci albümü “Vs”deki bir şarkıdan alıyor. ‘Upside’ adı verilmiş ilk CD sert şarkılardan oluşurken, ‘Downside’ adlı ikinci CD’de baladlara yer verilmiş. Crazy Mary ve Singles filmlerinin müziklerinde kullanılan ‘State of Love and Trust’ ve ‘Breath’de bu derlemedeki iki sürpriz parça.

Ticari ve alternatif arasında
Doksanların başında Seattle’dan yükselen grunge müziğinin hareketlendirdiği alternatif rock, müzik sektörünün iştahını kabartmıştı. Bu yükseliş beraberinde alternatif rock ile ticarileşme arasındaki mutsuz evliliğin nasıl kurtarılabileceğini gündeme getirmiş; ve bu üç bilinmeyenli denklemi çözebilmek ilk önce Nirvana ile Pearl Jam’e nasip olmuştu. Öyle ki tüm bunlar rock müziğinin bittiği yönündeki akıldışı tartışmaların, üstelik de oldukça seviyesiz bir biçimde hararetle yapıldığı zamanlarda ortaya çıkmıştı.

Pearl Jam’in rock müzik adına yaptığı öyle ahım şahım büyük bir yenilik yoktu; sadece rock ruhunun sönmeyen ateşini herhangi bir iddia taşımadan büyük bir inançla yeniden haykırıyorlardı.
15 yıl önce Mookie Blaylock adıyla kurulan topluluk, adını ilk kez Alice in Chains ile çıktığı turnede duyurmuştu. Sony ile ilk albüm anlaşmasından sonra Pearl Jam adını aldı. 1991 tarihli ilk albümleri “Ten” ile efsane haline gelen Pearl Jam, bu albümdeki ‘Jeremy’ ile sayısız ödül kazandı. Birbirinin peşi sıra yayımladıkları “Vs”, “Vitalogy” ve “No Code” albümleri istisnasız hepsi hem müzikal hem de ticari anlamda büyük başarılar elde etti. Pearl Jam, 1999 yılında piyasaya çıkan ve Kosovalı sürgünler yararına kaydedilen “No Boundaries” albümü için, ‘Last Kiss’ ve ‘Soldier of Love’ı yeniden yorumlamıştı. Son üç yıl içinde yetmişin üzerinde CD çıkararak sevenlerini konser albümüne boğan topluluk, bu konserlerde gelmiş geçmiş en büyük rock şarkılarının da sahiplerinden biri olduğunu ispatlamıştı.

Pearl Jam’in vitrininde duran kişi aynı zamanda şarkı sözlerini de imzalayan Eddie Vedder idi. Vedder’in babasız büyümüş olmasını trajik sonuçları vardı bu şarkılarda. O nedenle onun seyircisi ve dinleyicisi ile arasında kurduğu ilişkide sıklıkla, çocuğunu kanatlarının altına alan bir baba psikolojisi gözlemlenir. Fransız şair Georges Battaille’in dizelerini anımsatırcasına klasik kahramanın özelliklerini bilinçle reddeden bir anti-kahraman yaratılmıştır benliğinde. İşte Vedder’i bir rock şarkıcısı olarak cazip kılan da bu farktır. İyi insan olmaya özenle gayret eder Vedder, ama burjuva toplum içinde oluşturmaya çalıştığı iyi insan tipolojisi, Bertolt Brecht’in satırlarındaki iyi insan tarifinin üzerine çıkamaz.

Hikaye yüklü şarkılar
Bu açılardan yaklaşıldığında Pearl Jam’in bilinen en iyi parçalarının ‘Jeremy’ ve ‘Alive’ olması şaşılacak bir şey değil. Sevgi eksikliği, ihmal edilmişlik gibi duyguların işlendiği şarkılar, son derece etkileyici hikayelerle süslenmiştir. Pearl Jam şarkılarının neredeyse tamamında bu denli etkileyici hümanist yaklaşımlı hikayeler görülür. Bu anlamda şarkılar The Clash gibidir; sadece ona göre biraz daha ütopik ve gelenekçi oldukları söylenebilir. Pearl Jam’in şarkılarındaki dünyada düzen içilik, bireyselleşme ve yabancılaşma ağır basar.

Yinede düzenin sarkan yerlerine tepki göstermekten geri kalmaz Vedder. Çeşitli tarihlerde verdiği söyleşilerde cinsiyet ayrımcılığına karşı çıkar, eşcinsel haklarına, toplumun kıyısına itilmiş azınlıklara karşı desteğini utangaç bir dille de olsa belirtir. En fazla medyanın sanatının içeriğinden bağımsızca bir rock yıldızı olmasıyla ilgileniyor olmasından yakınır. Özellikle bir örnek çok onu üzmüş; tutucu bir annenin penceresinden yazılmış olan ‘Leach’ adlı şarkısı zamanında yanlış anlaşılarak, ırkçı damgası yemelerine neden olmuştu.